Obejrzyj wykład z ekspertem i poznaj metody leczenia NTM


TRZEBA WIEDZIEĆ!

Poznaj najważniejsze informacje dotyczące nietrzymania moczu u kobiet i mężczyzn.
Sprawdź do jakiego lekarza możesz się udać z objawami nietrzymania moczu. Czy jedynym wyjściem jest leczenie operacyjne? Odpowiedź na te i inne pytania znajdziesz w wykładach naszych ekspertów: prof. dr hab. n. med. Włodzimierza Baranowskiego oraz dr n. med. Michała Skrzypczyka

Nietrzymanie moczu u kobiet

CZĘŚĆ I
Prof.dr hab. n. med. Włodzimierz Baranowski, ginekolog-położnik, omawia epidemiologię nietrzymania moczu i skalę tej dolegliwości

Uroginekologia to jest stosunkowo nowa dziedzina medycyny, która zajmuje się problemami zarówno nietrzymania moczu jak i zaburzeniami narządu rodnego u kobiet.

Problem nietrzymania moczu u kobiet, definicja tego problemu była przez ostatnie lata wielokrotnie zmieniana. Ostatnia definicja, która powstała w 2002 roku jest bardzo prosta. Mówi o tym, że nietrzymanie moczu jest skargą na jakikolwiek, mimowolny wyciek moczu. Poprzednie definicje były bardziej rozbudowane, ale w tej definicji widzimy wyraźnie, że stawia się akcenty na dwie sprawy. Po pierwsze, że są to skargi pacjentek, a drugie, że musi temu towarzyszyć wyciek moczu.

Jakie są czynniki ryzyka wysiłkowego nietrzymania moczu u kobiet i innych postaci nietrzymania moczu u kobiet?

Pierwsza to oczywiście płeć – kobiety w relacji do mężczyzn są tą płcią, gdzie ryzyko występowania różnych form nietrzymania moczu jest istotnie wyższe niż u płci męskiej. Wiążą się z tym również przebyte ciąże oraz porody. Niestety sposób ukończenia ciąży tylko w minimalnym stopniu zmniejsza ryzyko występowania zarówno zaburzeń statyki dna miednicy, jak i również nietrzymania moczu. Bardzo istotnym czynnikiem ryzyka nietrzymania moczu jest otyłość. Plaga XXI wieku, która powoli dotyczy też Polski.

Istotnym czynnikiem ryzyka jest oczywiście wiek. Im jesteśmy starsi, tym narządy stają się mniej wydolne. w związku z tym częstsze występowanie nietrzymania moczu. Oczywiście ciężka praca fizyczna, dźwiganie, stwarzają ryzyko występowania różnych form nietrzymania moczu. Inne schorzenia typu przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), a więc te choroby, które są związane albo z przewlekłym kaszlem albo z przewlekłym kichaniem – to są również czynniki ryzyka. Bardzo istotnym czynnikiem nietrzymania moczu jest też palenie papierosów.

Prof. dr hab. n. med. Włodzimierz Baranowski omawia epidemiologię nietrzymania moczu i skalę tej dolegliwości.

Częstość nietrzymania moczu wzrasta wraz z wiekiem. Na wykresie wyraźnie widać, że rzeczywiście tak jest. Ta częstość jest największa u kobiet w wieku bardzo dojrzałym. Widzimy również pewną tendencję, że w okresie okołomenopauzalnym również wzrasta częstość występowania nietrzymania moczu.

Jak często występuje nietrzymanie moczu?

To jedna z najczęstszych dolegliwości występujących u kobiet. Dlatego, że gdybyśmy zestawili częstość występowania nietrzymania moczu różnych form, bez określania poszczególnych rodzajów nietrzymania moczu – np. z nadciśnieniem, depresją czy cukrzycą. A więc schorzeniami powszechnie uważanymi za bardzo powszechne. No to widzimy, że nietrzymanie moczu jako zjawisko mimowolnego wyciekania moczu i związane z tym skargi jest zjawiskiem bardzo częstym.

Wyróżniamy kilka rodzajów nietrzymania moczu. Najczęstszą postacią jest tzw. forma wysiłkowa nietrzymania moczu. Również dosyć często występuje forma związana z parciami naglącymi, czyli tzw. zespołem niespokojnego pęcherza. Oczywiście może być mieszane nietrzymanie moczu, w którym występuje zarówno komponent wysiłkowy jak i komponent związany z nadaktywnością pęcherza moczowego. Istnieje również nietrzymanie moczu związane z przepełnieniem pęcherza. Występuje ono najczęściej u pacjentek, które mają pewne schorzenia neurologiczne, np. stwardnienie rozsiane, chorobę Parkinsona. Czy też druga grupa kobiet, która również może cierpieć z powodu nietrzymania moczu z przepełnienia. To są panie, u których mamy do czynienia z obniżaniem przedniej ściany pochwy. Te rodzaje nietrzymania moczu występują stosunkowo rzadko.

Natomiast to z czym najczęściej lekarze mają do czynienia, to jest wysiłkowa forma nietrzymania moczu. Można ją zdefiniować w sposób bardzo prosty – jest to gubienie moczu w trakcie wykonywania jakiegokolwiek wysiłku fizycznego (kaszlu, kichnięcia, wejścia na schody, w czasie tańca, niesienia zakupów ze sklepu). z kolei naglące nietrzymanie moczu jest to forma nietrzymania moczu związana z nadaktywnością pęcherza – nadaktywnością wypieracza pęcherza moczowego. Wtedy dochodzi do niekontrolowanego wycieku moczu przy zadziałaniu impulsu w postaci skurczu.

Jest również mieszana forma nietrzymania moczu, kiedy istnieją obydwie komponenty – zarówno wysiłkowa, jak i też z powodu parć naglących. Oczywiście w bardzo różnych proporcjach, a wyróżnienie tych proporcji jest bardzo ważne z tego powodu, aby podjąć odpowiednią formę leczenia.

Żeby lepiej zobrazować, jakie są formy nietrzymania i częstość nietrzymania moczu, na tym schemacie widać, że tzw. wysiłkowa forma nietrzymania moczu wiąże się z dysfunkcją cewki moczowej, a więc słabe mięśnie zwieraczowe, które doprowadzają do popuszczania moczu. Forma naglącego nietrzymania moczu związana jest z nadaktywnością mięśnia pęcherza, tzw. wypieracza.

i oczywiście w różnych proporcjach, tak jak widać na schemacie – jest również mieszana forma nietrzymania moczu. Kiedy istnieją obydwa komponenty tego nietrzymania,

Dla celów medycznych, ale również ze względu na to, aby lekarze mogli między sobą porozumiewać się, mniej więcej, tym samym językiem. Określono tzw. stopnie klinicznego zaawansowania wysiłkowej formy nietrzymania moczu. Ta czterostopniowa skala obejmuje poszczególne stany dolegliwości. Stopień 0 to stan prawidłowy. w stopniu pierwszym, to jest z reguły niewielkie gubienie moczu w trakcie dużego wysiłku, w pozycji stojącej. W stopniu drugim, to jest gubienie moczu w trakcie normalnej, codziennej aktywności fizycznej, a więc w normalnym, codziennym życiu: w trakcie kaszlu, w czasie kichania, śmiechu, czy zmianie pozycji ciała.
I ta forma najbardziej ciężka, stopień trzeci nietrzymania moczu, to jest gubienie moczu w pozycji leżącej, a więc już bez jakiegokolwiek wysiłku, stale, nawet przy minimalnym wysiłku fizycznym.